Nghệ thuật lãnh đạo – Hành trình kiến tạo từ gốc rễ
Bạn có thể điều khiển một hạm đội nếu chưa thể cầm lái con thuyền đời mình? Lãnh đạo không phải chiếc áo danh xưng khoác vội. Đó là quyền năng được rèn từ bên trong, qua những lần vấp ngã, hoang mang và cả những khoảnh khắc thức tỉnh. Nhiều người vẽ lối tắt đến ghế “sếp”, nhưng ít ai nói về con đường gập ghềnh để trở thành một nhà lãnh đạo thực thụ: chinh phục bản thân, dẫn dắt con người, và kiến tạo tương lai.
Tôi từng là người tin vào lối tắt đó. Học Quản trị Kinh doanh ở NEU, mang theo “kho vũ khí” chiến lược, marketing, nhân sự… tôi nghĩ cánh cửa quản lý sẽ tự mở. Nhưng năm 2000, tấm bằng cử nhân không giúp tôi trúng nổi việc giao tivi. Những câu “chưa có kinh nghiệm”, “còn non” như gáo nước lạnh. Tham vọng dựng bằng sách vở sụp đổ trong một chiều. Bầu trời xám xịt ấy là bài học: lãnh đạo không đến từ tấm danh thiếp. Nó phải nảy nở từ bên trong, từ kỷ luật, sự tự chủ và khả năng tạo ra giá trị thật.
Hành trình dưới đây là lộ trình 5 cấp độ, như những vòng tròn đồng tâm. Bạn phải vững vòng lõi để lan tỏa ảnh hưởng ra ngoài. Nó không chỉ là 5 bước rời rạc, mà là hệ sinh thái phát triển toàn diện với Ba Sân Chơi (link video) và Hai Năng Lực Cốt Lõi xuyên suốt.
Lộ trình lãnh đạo 5 cấp độ – Từ nội tại đến tầm ảnh hưởng
1) Lãnh đạo chính mình – Nền móng của mọi quyền lực
Đừng chờ có chức danh mới học lãnh đạo. Nhà lãnh đạo thật sự bắt đầu từ “cuộc chinh phạt bản thân”: kỷ luật, làm chủ cảm xúc, tư duy mục tiêu, quản trị năng lượng và thời gian. Khi bạn trở thành “nhà lãnh đạo không chức danh”, ảnh hưởng của bạn đến từ uy tín cá nhân, từ việc luôn giữ lời hứa với chính mình và người khác. Đây là bệ phóng cho mọi hành trình: không có nền móng này, mọi kiến trúc phía trên đều mong manh.
Gợi ý thực hành:
- Kỷ luật nhỏ mỗi ngày: 30 phút học – 30 phút vận động – 10 phút tĩnh tâm.
- Hệ quy chiếu cá nhân: 3 giá trị lõi, 3 nguyên tắc “không thỏa hiệp”.
- Nhật ký quyết định: ghi lại lựa chọn khó và lý do đứng sau.
2) Lãnh đạo đội nhóm – Biến “Tôi” thành “Chúng ta”
Khi nội tại đã vững, bạn bắt đầu thắp lửa cho người khác. Lãnh đạo đội nhóm là nghệ thuật hợp lực: từ nhóm rời rạc thành đội ngũ thiện chiến. Bạn tạo mục tiêu chung rõ ràng, định nghĩa vai trò, thiết kế nghi lễ đội (nhịp họp, review, tri ân), và xây văn hóa phản hồi thẳng thắn – tôn trọng. Sức mạnh cá nhân chuyển hóa thành sức mạnh cộng hưởng khi mọi người thấy ý nghĩa và được trao quyền.
Gợi ý thực hành:
- Mục tiêu theo 4C: rõ ràng (Clear) – đo được (Countable) – kết nối (Connected) – cam kết (Committed).
- 1:1 hàng tuần: lắng nghe, gỡ nút thắt, phát triển cá nhân.
- Cơ chế minh bạch: bảng tiến độ mở, tiêu chí đánh giá công bằng.
3) Lãnh đạo chiến lược – Tầm nhìn của người cầm lái
Từ đội trưởng, bạn vươn lên nhà cầm quân: không chỉ “đánh trận” mà hoạch định chiến dịch. Bạn nhìn thấu cuộc chơi lớn: khách hàng ở trung tâm, dữ liệu dẫn đường, nguồn lực sắp đặt theo ưu tiên chiến lược. Bạn ra quyết định khó với tầm nhìn dài hạn, biết nói “không” với cơ hội không phù hợp để bảo toàn sức bền hệ thống.
Gợi ý thực hành:
- Canvas chiến lược 1 trang: tầm nhìn, ưu tiên 12 tháng, lựa chọn/phi lựa chọn.
- Bản đồ năng lực cốt lõi và khoảng trống cần lấp.
- Hệ chỉ số north-star và cadence xem xét hàng tháng.
Lãnh đạo chiến lược yêu cầu những kỹ năng quản trị cần thiết 4) Đối thoại và cố vấn – Trái tim của nghệ thuật lãnh đạo
Xuyên suốt mọi cấp độ, chìa khóa nằm ở khả năng khai phóng tiềm năng con người. Đối thoại (link video) tạo ra hiểu biết, cố vấn tạo ra trưởng thành. Hãy lắng nghe điều chưa được nói, đặt câu hỏi mở khóa tư duy, đưa phản hồi kịp thời và cụ thể. Mục tiêu không phải tạo ra người đi theo, mà kiến tạo các nhà lãnh đạo mới.
Gợi ý thực hành:
- Mô hình hỏi: Tình huống – Vướng mắc – Lựa chọn – Cam kết – Theo dõi.
- Phản hồi SBI: Tình huống (Situation) – Hành vi (Behavior) – Tác động (Impact).
- Mentoring/Coaching cadence: 2 tuần/lần, mục tiêu rõ và đo được.
Kỹ năng coaching và mentoring là nội dung đào tạo cơ bản của khóa Kỹ năng lãnh đạo 5) Lãnh đạo tỉnh thức – La bàn nội tại giữa bão giông
Đỉnh cao không phải kỹ thuật mà là trạng thái tồn tại. Lãnh đạo tỉnh thức giúp bạn sáng suốt giữa hỗn loạn, quyết định bằng trí tuệ lẫn lòng trắc ẩn, giữ bình an ngay trong tâm bão. Đây là lớp lõi nâng đỡ mọi lớp khác, quyết định bạn đi xa và bền.
Gợi ý thực hành:
- Vệ sinh tinh thần: thiền chánh niệm 10–15 phút/ngày, “khoảng dừng 3 hơi thở” trước quyết định lớn.
- Nhật ký biết ơn và học bài: chuyển hóa áp lực thành bài học.
- Quy tắc cân bằng: tối thiểu 1 “vùng hồi phục” mỗi ngày (ngủ, vận động, nghệ thuật).
Ba Sân Chơi của nhà lãnh đạo
Sân chơi 1: Lãnh đạo chính mình
Nơi bạn chinh phục thế giới nội tâm, xây nền kỷ luật, tự chủ và bản sắc. Không có sân này, mọi ảnh hưởng bên ngoài chỉ là “ánh đèn sân khấu” ngắn hạn.
Sân chơi 2: Lãnh đạo đội nhóm
Nơi bạn chuyển hóa cá nhân thành tập thể. Bạn thiết kế cơ chế, tạo niềm tin, kết dính mục tiêu, và xây năng lực thực thi bền bỉ.
Sân chơi 3: Lãnh đạo chiến lược
Nơi bạn dẫn dắt tổ chức đi đúng hướng. Bạn kiến tạo tầm nhìn, lựa chọn chiến lược, phân bổ nguồn lực, và chịu trách nhiệm về các quyết định định hình tương lai.
Hai năng lực cốt lõi xuyên suốt
Năng lực 1 – Đối thoại và cố vấn
Trái tim của nghệ thuật lãnh đạo. Nó giúp bạn thắng trên cả ba sân chơi: hiểu con người, tháo gỡ điểm nghẽn, và nhân đôi năng lực tổ chức thông qua phát triển người kế cận. Khi đối thoại tốt, xung đột trở thành sáng tạo; khi cố vấn tốt, tiềm năng trở thành thành quả.
Năng lực 2 – Lãnh đạo tỉnh thức
Linh hồn của hành trình. Không chỉ là kỹ năng, đây là la bàn nội tại, giúp bạn giữ trọn sự hiện diện, điềm tĩnh và nhân ái. Từ đó, đội ngũ cảm thấy an toàn tâm lý, dám nói thật, dám thử nghiệm, dám chịu trách nhiệm.
Vì sao phải bắt đầu ngay hôm nay?
- Thời gian không chờ đợi: nếu bạn không vẽ kế hoạch cho đời mình, ai đó quyết liệt hơn sẽ dùng bạn như một quân cờ trong kế hoạch của họ.
- Cạnh tranh thế hệ: 5 năm nữa, một nhân sự Gen Z liên tục học hỏi có thể là sếp của bạn. Đừng bao giờ đánh giá thấp sức mạnh của việc học.
- Lợi thế kép: khi nền móng nội tại vững, kỹ năng bên ngoài thăng hoa; khi bạn tỉnh thức, áp lực biến thành đòn bẩy.
Bắt đầu như thế nào?
Chọn 1 thói quen lõi trong 30 ngày: dậy sớm, vận động, tĩnh tâm, đọc 20 trang/ngày. Bám chặt vào một “viên gạch” đến khi nó trở thành bản năng.
Thiết kế “đội ngũ nhỏ” đầu tiên: 1–3 người bạn hướng dẫn/đồng hành. Thiết lập mục tiêu, nhịp gặp, tiêu chí đo lường, và nghi thức khen – học – sửa.
Viết chiến lược 1 trang cho 90 ngày tới: mục tiêu, việc phải làm, việc không làm, chỉ số theo dõi.
Hẹn lịch phản chiếu: mỗi tuần 1 giờ nhìn lại quyết định, cảm xúc, bài học. Từ đó tinh chỉnh hệ quy chiếu nội tại.
Lời kết – Kiến tạo từ gốc rễ
Nghệ thuật lãnh đạo không phải cuộc đua danh hiệu. Đó là hành trình trở về gốc rễ: làm chủ bản thân, dẫn dắt con người, và đưa tập thể đi đúng hướng với một trái tim tỉnh thức. Khi bạn vững bên trong, thế giới bên ngoài sẽ thay đổi theo.
Đừng chờ đợi một tấm danh thiếp hay một cơ hội “trời cho”. Hãy bắt đầu từ vòng tròn lõi hôm nay. Từng ngày một, bạn sẽ thấy sức ảnh hưởng của mình lan tỏa – không ồn ào, nhưng chắc chắn và bền vững.
Có thể bạn quan tâm